ورود کاربر

اختلال بیش فعالی کمبود توجه (Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder)

پرستاری کودکانپاتوفیزیولوژی اختلال بیش فعالی کمبود توجه

اختلال بیش فعالی کمبود توجه (ADHD) یک اختلال نوروبیولوژیک (عصبی زیستی) مزمن است که مشخصه آن مشکلات فعالیت روزمره (بیش فعالی)، رفتارهای آنی و طغیانی (رفتار اجباری)، و مشکل در انجام وظایف (بی توجهی) است. دستنامه تشخیصی و آماری اختلالات روانی، چاپ چهارم، نسخه متنی (DSM-IV-TR) علائم رفتاری قابل مشاهده خاصی را برای این سه حیطه مشخص کرده است (کادر 6-1). معیارهای ADHD زمانی وجود دارد که علائم همه جا و در همه محیط ها وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، اگر بچه در منزل بیش فعال باشد اما در مدرسه نباشد؛ تشخیص وی نمی تواند ADHD باشد.

گرچه علائم ADHD قبل از 7 سالگی وجود دارد، معمولا تا زمان مدرسه رفتن تشخیص داده نمی شود، جایی که رفتار بچه با عملکرد تحصیلی و اجتماعی وی تداخل می کند. بچه های مبتلا به ADHD مستعد صدمات جسمی نیز هستند. هماهنگی حسی – حرکتی ممکن است مختل باشد، بچه دست و پا چلفتی بوده و مشکلات جهت یابی و آگاهی از زمان و مکان شایع است. مزاحمت، عصبی و بدخلق بودن، بی هدفی فعالیت حرکتی اغلب برای همسالان و اعضای خانواده وی آزارنده است. مشکلات ثانویه مثل رفتار مخالف، اختلال خلقی و اضطراب، مشکلات برقراری ارتباط در این افراد شایع است. ممکن است یادگیری بچه در نتیجه ناتوانی مزمن توجه به وظایف و تکالیف تحصیلی به تاخیر بیافتد.

کادر 6-1 : معیارهای تشخیصی اختلال بیش فعالی کمبود توجه

الف – مورد (1) یا مورد (2)

(1) شش تا (یا بیشتر) از علائم توجه زیر که به مدت حداقل 6 ماه با شدتی وجود داشته باشد که ناسازگار و ناهماهنگ با سطح تکاملی شخص در نظر گرفته شود:

بی توجهی (Inattention)
  1. ناتوانی در توجه دقیق به جزئیات یا اشتباهات بی دقت در مدرسه، محیط کار یا سایر فعالیت ها
  2. مشکل داشتن در حفظ توجه خود به تکلیف در حال انجام یا فعالیت و بازی جاری
  3. وقتی با وی مستقیما صحبت می شود، به نظر می رسد که گوش نمی دهد
  4. از دستورالعمل ها و قواعد پیروی نمی کند، نمی تواند تکالیف مدرسه، کارهای شخصی یا ماموریت های کاری خود را تمام کند (نه در اثر رفتار مخالف انگیز یا عدم درک و فهم دستورالعمل یا قواعد کار)
  5. در سازماندهی تکالیف و فعالیت های خود اغلب مشکل دارد
  6. اغلب از مشارکت در کارهایی که مستلزم حفظ و تمرکز ذهنی است اجتناب کرده، تمایل نداشته یا دوست ندارد (از قبیل کارهای مدرسه یا تکالیف منزل)
  7. اغلب وسایل مورد نیاز برای انجام کارهای خود را گم می کند (مثل اسباب بازی، وسایل مدرسه مثل خودکار، کتاب یا ابزارهای دیگر)
  8. به راحتی توسط محرک های بیرونی حواسش پرت می شود
  9. اغلب در انجام کارهای روزمره فراموشکار است.

(2) شش تا (یا بیشتر) از علائم بیش فعالی – رفتار طغیانی و آنی که حداقل 6 ماه ادامه داشته و به درجاتی ناسازگار و ناهماهنگ با سطح تکاملی شخص محسوب می شود

بیش فعالی (hyperactive)
  1. اغلب با دست و انگشتان خود بازی می کند یا در صندلی خود پیچ و تاب می خورد
  2. اغلب در کلاس درس از روی صندلی خود بلند می شود، در سایر موقعیت هایی که انتظار می رود نشسته باشد، می ایستد و راه می رود
  3. اغلب در موقعیتی که حرکت یا دویدن نامناسب است، دویده یا از سروگوش دیگران بالا می رود (در نوجوانان یا بالغین، ممکن است محدود به احساس بی قراری باشد)
  4. اغلب در بازی با دیگران یا مشارکت در فعالیت های تفریحی آرام مشکل دارد
  5. اغلب در حرکت و دستپاچه بوده یا انگار کنترل موتور حرکتی خود را ندارد
  6. اغلب زیاد حرف می زند
رفتار آنی و طغیانی (Impulsivity)
  1. اغلب پاسخ سئوال را قبل از اتمام پرسش می دهد
  2. اغلب در نوبت ایستادن و انتظار مشکل دارد
  3. اغلب کار دیگران را مختل کرده یا مزاحم دیگران میشود (برای نمونه، پریدن وسط صحبت دیگران یا بازی دیگران)
ب. بعضی از علائم بیش فعالی – طغیانی یا بی توجهی که منجر به اختلال و وقفه می شوند قبل از سن 7 سالگی وجود داشته باشد.
ج. رفتار مخرب ناشی از علائم در دو یا چند محیط دیده شود (برای نمونه در مدرسه [یا محل کار] و در منزل)
د. بایستی شواهد روشنی مبنی بر اختلال معنادار بالینی در عملکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی وجود داشته باشد
ه. علائم به طور انحصاری و در طی دوره اختلال تکاملی، اسکیزوفرنی یا سایر اختلالات روانی رخ ندهد و به بیماری روانی خاصی اختصاص داده نشود (برای نمونه؛ اختلال خلقی، اختلال اضطرابی، اختلال تجزیه ای، اختلال شخصیت).

کدهای بیماری براساس نوع اختلال:

314.01 : اختلال کمبود توجه / بیش فعالی، نوع مرکب: اگر هر دوی معیارهای (1) و (2) در طی شش ماه گذشته لحاظ شوند

314.00 : اختلال کمبود توجه / بیش فعالی، نوع غالب بی توجهی: اگر معیار (1) لحاظ شده باشد اما معیار (2) در طی شش ماه گذشته لحاظ نشده باشد.

314.01 : اختلال کمبود توجه / بیش فعالی، نوع غالب بیش فعالی – طغیانی: اگر معیار (1) در شش ماه گذشته لحاظ شده باشد اما معیار (2) وجود نداشته باشد.

تذکر کد گذاری: در افرادی که (بخصوص نوجوانان و بالغین) که در حال حاضر علائم به شکلی است که معیار کامل تشخیصی اختلال را لحاظ نمی کند، بایستی تحت عنوان عود نسبی مشخص شود.

منبع:

انجمن روانپزشکی آمریکا، دستنامه تشخیصی و آماری اختلالات روانی، چاپ چهارم، نسخه متنی ((DSM-IV-TR)، واشنگتن، 2000

همانطور که بچه وارد نوجوانی می شود، علائم مشهود بیماری کمتر مشهود هستند. بی قراری و دستپاچگی جایگزین فعالیت مفرط اجباری دوران بچگی می شود. نوجوانان مبتلا به ADHD به سختی می توانند توقعات یا مقررات رفتاری نرمال مشاهده شده در محیط های آموزشی و کاری را رعایت کنند. تضاد با مسئولین نیز دیده می شود. علائم ممکن است تا بلوغ و بزرگسالی ادامه یابند. این افراد ممکن است به عنوان دستپاچه، همیشه مشغول، کسی که نمی تواند آرام بنشیند؛ توصیف شوند.

هیچ علت سیگنالی برای ADHD وجود ندارد. احتمال تاثیر ژنتیک وجود دارد اما تا به امروز ارتباط ژنتیکی با بیماری یافت نشده است.

توسعه عصبی و ریسک فاکتورهای ژنتیکی وجود دارد. بیشتر از همه ریسک فاکتورهای جنینی ذکر می شود که شامل تماس با الکل، نیکوتین، سرب و کمبودهای غذایی (برای نمونه، آهن، کلسیم) است.

نرخ شیوع اختلال بیش فعالی کمبود توجه

  1. مطالعات حاکی از نرخ بالاتر شیوع ADHD در بچه هایی است که یکی از وابستگان بیولوژیک درجه اول آنها دارای تشخیص ADHD است.
  2. نرخ شیوع ADHD در بین بچه های سن مدرسه 3-5 درصد است.
  3. میزان شیوع اختلال بیش فعالی کمبود توجه در پسران بالاتر از دختران است (تقریباً پسران را 3 برابر بیشتر از دختران درگیر می کند)

تظاهرات بالینی اختلال بیش فعالی کمبود توجه

تظاهرات بالینی این بیماری در کادر 6-1 لیست شده است.

عوارض اختلال بیش فعالی کمبود توجه

  1. تشخیص های ثانویه – اختلال رفتاری، افسردگی، اختلال اضطرابی
  2. عوارض تحصیلی – عدم پیشرفت تحصیلی، مردود شدن در مدرسه، مشکلات خواندن یا حل مسائل ریاضی (غالبا نتیجه مشکلات کمبود توجه است)
  3. عوارض اجتماعی: ضعف رابطه با همسالان و همکلاسی ها (غالبا نتیجه رفتار اجباری طغیانی از قبیل رفتار تهاجمی و حملات کلامی است)

تست های تشخیصی و آزمایشگاهی اختلال بیش فعالی کمبود توجه

  1. برای تشخیص صحیح اختلال کمبود توجه بیش فعالی، علائم بایستی یکی از معیارهای قید شده در (DSM-IV-TR (کادر 6-1) را لحاظ نمایند.
  2. تاریخچه رفتاری – تاریخچه رفتاری بیمار از والدین و معلمان وی گرفته می شود.
  3. استفاده از ابزارهای بررسی و شناخت معلم و والدین کودک مبتلا به اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD) از قبیل مقیاس عیارزنی کانرز – بازبینی شده (Conners Rating Scales—Revised)؛ پرسشنامه IV سوانسون، نالون و فلهام (Swanson, Nolan, and Pelham- IV Questionnaire)؛ مقیاس عیارزنی SKAMP (SKAMP Rating Scale)؛ مقیاس سنجش بیش فعالی کمبود توجه IV (ADHD Rating Scale IV)؛ مقیاس سنجش معلم ADHD وندربیلت (Vanderbilt ADHD Teacher Rating Scale) و مقیاس سنجش والدین ADHD واندربیلت (Vanderbilt ADHD Parent Rating Scale)).
  4. آزمون های عصبی روانشناختی (نوروسایکولوژیک) ممکن است به عنوان مبنا و برای بررسی و پایش درمان استفاده شود (ابزار نوروسایکولوژیک قابل اتکای جامعی برای تشخیص اختلال کمبود توجه بیش فعالی وجود ندارد):
    • تست عملکرد مداوم (Continuous Performance Test)
    • تست اشکال آشنای مشابه (Matching Familiar Figures Test)
    • تکلیف یادگیری زوج مرتبط (Paired Associates Learning Task)
  5. آزمون هوش و پیشرفت تحصیلی اطلاعاتی در مورد عملکرد هوشی کلی و پیشرفت تحصیلی مددجوی مبتلا به اختلال بیش فعالی و کمبود توجه ارائه می کند (اختلال ADHD احتمالا روی پیشرفت تحصیلی و عملکرد شناختی شخص تاثیر می گذارد). در گزارش بررسی و شناخت بایستی نکات قوت و ضعف مددجو قید شود.

درمان اختلال بیش فعالی کمبود توجه

طرح درمان اختلال بیش فعالی کمبود توجه (ADHD) بایستی به دقت و مختص هر بچه تدوین شود و نباید شامل یک مداخله منفرد باشد. گزینه های درمانی عموما شامل داروها (بطور عمده داروهای محرک) و درمان های رفتاری خاص است. درمان های رفتاری مختلف از قبیل رواندرمانی، رفتار درمانی، تعلیم مهارت های اجتماعی، گروه های حمایتی، تعلیم مهارت های والدی است. مقیاس های سنجش رفتار (Behavioral rating scales) و آزمون های نوروسایکولوژیک (neuropsychologic tests) ممکن است به عنوان اندازه های مبنا و برای پایش اثربخشی درمان استفاده شوند.

داروهای اختلال بیش فعالی کمبود توجه

رایجترین دسته دارویی مورد استفاده برای درمان اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD) داروهای محرک (Stimulants) است. نمونه ای از محرک های تایید شده توسط مدیریت غذا و داروی آمریکا (FDA) برای استفاده در بچه های مبتلا به ADHD شامل آمفتامین (آدرال)، متیل فنتادین (کنسرتا، ریتالین) و دکستروآمفتامین (دکسدرین) است. محرک ها موجب کاهش بیش فعالی و رفتارهای طغیانی و آنی شده و توانایی تمرکز مبتلایان به ADHD را بهبود می بخشد. این داروها چندین دهه است که استفاده می شوند و نسبتا ایمن محسوب می شوند. محرک های جدیدتری که به بازار معرفی شده اند را می توان قبل از مدرسه استفاده نمود و بنابراین تجویز آنها توسط پرستار مدرسه دیگر لازم نیست. عوارض جانبی و اثرات ناخواسته ناشی از مصرف محرک ها معمولا وابسته به دوز است (دوزهای بالاتر عوارض جانبی بیشتری دارند). رایجترین و شایعترین عارضه جانبی این داروها شامل کاهش اشتها، بی خوابی و افزایش اضطراب و یا تحریک پذیری است. درد متوسط شکم یا سردرد خفیف نیز شایع است. محرک ها زمانی که برای درمان ADHD تجویز می شوند، نه اعتیاد آور هستند و نه منجر به مصرف مواد دیگر می شوند.

در کودکانی که قادر به تحمل محرک ها نیستند یا به این درمان دارویی پاسخ نمی دهند، آتوموکستین (استراترا) تجویز می شود که یک داروی غیر محرک است که اخیراً توسط مدیریت غذا و داروی آمریکا (FDA) برای درمان ADHD تایید شده است. داروهای خارج از روتین درمانی از قبیل داروهای ضد افسردگی ممکن است در چنین مواردی استفاده شوند. هرچند ایمنی و اثربخشی و کفایت آنها در بچه ها تایید نشده است. داروهای ضد افسردگی نیز ممکن است برای درمان علائم همراه با بیماری (اختلالات همزمان) استفاده شوند.

والدین ممکن است در مورد استفاده از این داروها نگران باشند. ریسک و فواید این داروها بایستی برای والدین شرح داده شود، که شامل پیشگیری از مشکلات بالقوه مداوم تحصیلی و اجتماعی از طریق مصرف این داروها است. در بیشتر بچه ها دارو درمانی به تنهایی نمی تواند بهترین راهبرد درمانی باشد.

فرآیند پرستاری اختلال بیش فعالی کمبود توجه

بررسی و شناخت پرستاری اختلال بیش فعالی کمبود توجه

  1. بررسی و شناخت سابقه خانوادگی از طریق مصاحبه و یا ژنوگرام (genogram)
  2. بررسی و شناخت سابقه رفتاری بچه

تشخیص های پرستاری اختلال بیش فعالی کمبود توجه

  • مدیریت ناموثر رژیم درمانی
  • اختلال مفهوم از خود
  • ریسک اختلال والدی
  • اختلال تعامل های اجتماعی
  • ریسک خشونت بر علیه دیگران
  • ریسک صدمه

مراقبت های پرستاری اختلال بیش فعالی کمبود توجه

مراقبت های پرستاری اختلال کمبود توجه بیش فعالی معمولا به صورت سرپایی و در محیط های اجتماعی اجرا می شود.

  1. کمک به بیمار در اجرای برنامه های رفتاری، از جمله تقویت مجدد مثبت
  2. فراهم کردن ساختار روزانه برنامه ها
  3. تجویز داروهای محرک طبق دستور
    • محرک ها ممکن است به صورت موقتی آخر هفته ها و در طی تعطیلات قطع شوند
    • محرک ها نباید بعد از 3 تا 4 بعد از ظهر مصرف شوند

برنامه ریزی ترخیص و مراقبت در منزل

  1. آموزش و حمایت از والدین و اعضای خانواده
  2. همکاری با معلمان و با مشارکت والدین. والدین را تشویق کنید تا اطمینان حاصل کنند که معلم و مدرسه از نام، دوز، دفعات مصرف داروهای بچه اطلاع داشته باشند
  3. اطمینان حاصل کنید که بچه ارزیابی و آموزش تحصیلی لازم را دریافت می کند. اغلب نشاندن بچه در کلاس های آموزش استثنایی و خاص لازم می شود
  4. پیشرفت درمان و پاسخ بچه به داروها پایش شود
  5. بچه و خانواده به متخصص رفتاری و والدی ارجاع شود تا طرح رفتاری تدوین و اجرا شود
  6. بچه یا نوجوان به روانشناس بچه ها، مشاور کودکان یا پرستار متخصص بهداشت روان کودکان ارجاع شود تا طبق اندیکاسیون تحت مشاوره مداوم باشد.
  7. بچه یا نوجوان را مطابق وضعیت و شرایط جاری وی به گروه های تعلیم مهارت های اجتماعی و با گروه های همسالان ارجاع کنید.

برآیندهای مددجو

  1. عملکرد تحصیلی بهبود خواهد یافت، که به صورت نمرات کلاسی و تکالیف انجام شده مشخص می شود.
  2. طبق سنجش معلم و والدین، رفتار بچه بهبود خواهد یافت.
  3. بچه روابط مثبت بهتری با همسالان خود نمایش خواهد داد.
  4. بچه مهارت ها و توانمندیهای متناسب سن خود را کسب خواهد کرد.

منابع

  1. American Psychiatric Association: Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 4th ed, text revision (DSM-IV-TR), Washington, DC, 2000, The Association.
  2. Daley D: Attention deficit hyperactivity disorder: A review of the essential facts, Child Care Health Dev 32(2):193, 2006.
  3. Collett BR, O’Phan JL, Myers KM: Ten-year review of rating scales. V: Scales assessing attention-deficit/hyperactivity disorder, J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 42(9):1015, 2003.
  4. Magyary D, Brandt P: A decision tree and clinical paths for the assessment and management of children with ADHD, Issues Ment Health Nurs 23(6):553, 2002.
  5. Prince, JB (2006). Pharmacotherapy of attention-deficit hyperactivity disorder in children and adolescents: Update on new stimulant preparations, atomoxetine, and novel treatments, Child Adolesc Psychiatr Clin N Am 15 (1):13, 2006.
  6. Strock M: Attention deficit hyperactivity disorder, National Institute of Mental Health, NIH Publication No. 3572, 2003.

 مژده به همکاران عزیز:

مرکز خدمات پرستار راه اندازی شد. خدمات ترجمه متون پرستار شامل ترجمه متون عمومی، ترجمه متون تخصصی، ترجمه کتاب، ترجمه مقاله در حوزه ترجمه آنلاین، ترجمه حضوری، ترجمه تلفنی؛ بویژه ترجمه فارسی به انگلیسی می باشد. ترجمه فوری و ترجمه ارزان تز را تجربه کنید و مطمئنا به همکاری ادامه خواهید داد. فقط کافی است ثبت نام کرده و پنل کاربری خود را فعال کنید. هر گونه توضیح لازم را در محل ثبت سفارش قید بفرمایید. بمناسبت افتتاح تز فعلا قیمت ها ثابت و ارزان است. از قیمت ها و کیفیت ترجمه های تز شگفت زده خواهید شد.

ثبت سفارش ترجمه متون

 مژده به همکاران عزیز:

مرکز خدمات پرستار راه اندازی شد. برای ثبت سفارش نگارش پیش پروپوزال، نگارش پروپوزال، نگارش پایان نامه، تجزیه و تحلیل آماری پایان نامه، تهیه اسلاید پاورپوینت دفاع به لینک زیر مراجعه نمایید. توجه بفرمایید که پوسته و ظاهر سایت تغییر می کند، زمانیکه وارد ساب دامین thez.parastar.info برای ثبت سفارش می شوید. اما این ساب دامین همانطور که از نامش پیداست مربوط به وبگاه پرستار است و تحت مسئولیت وبگاه پرستار عمل می کند. فقط کافی است ثبت نام کرده و پنل کاربری خود را فعال کنید. از قیمت ها و کیفیت کار تز شگفت زده خواهید شد.

ثبت سفارش پروپوزال و پایان نامه

بالای صفحه
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com